سنتورهاي حرفه‌اي را از ما بخواهيد.

||  خانه   ||  درباره ما  ||  گالري  ||  سنتور  ||  زندگينامه  ||  موسيقي  ||  كتاب  ||  مقالات  ||  پيشكسوتان  ||  تماس  ||

 

تاريخچه سنتور

جايگاه سنتور در طبقه‌بندي سازها

ساختمان سنتور

نت‌نويسي براي سنتور

انتخاب چوب براي سنتور

مشخصات سنتور رايج در ايران

انواع سنتور در ايران

گالري عكس

تقديرنامه‌ها

پيشكسوتان

 

 

ابعاد و مشخصات سنتور رايج در ايران

سنتور سُل‌كوك و لاكوك رايج‌ترين و پر استفاده‌ترين سنتور در ايران محسوب مي‌شود و مدرسين سنتور استفاده از آن را به هنرجويان خود توصيه مي‌كنند. در ادامه مطلب ابعاد، مشخصات و ريزه‌كاري‌هاي مربوط به ساخت اين دو نوع سنتور را يادآور مي‌شويم و در مجالي ديگر بر انواع ديگر سنتور كه در ايران ندرتا مورد استفاده قرار مي‌گيرند اشاره اي خواهيم داشت.

قسمت اصلي يك سنتور جعبه ذوذنقه‌اي شكلي است كه از كلاف (چهار تكه چوب)، صفحه رو، صفحه زير و شيطانك‌ها تشكيل مي‌گردد.

شكل

در ساخت سنتور ابعاد و اندازه‌ها و ضخامت قطعات تشكيل دهنده بسيار دقيق انتخاب مي‌شوند. ضخامت صفحات تشكيل دهنده سنتور از طريق تراش آنها دقيقا تنظيم مي‌شود و يكدهم ميلي‌متر افزايش يا كاهش در ضخامت صفحات نقش چشمگيري در كيفيت سنتور ساخته شده ايجاد مي‌كند. دورتادور ذوذنقه را كه حدفاصل بين صفحه رو و زير قرار مي‌گيرد در اصطلاح سنتورسازي كلاف مي‌گويند كه ابعاد چهار تكه تشكيل دهنده آن (براي سنتور سُل كوك) به شرح زير مي‌باشد.

1- اندازه كلاف جلو (ضلع بزرگتر) 90 سانتيمتر

2- اندازه كلاف بالا (ضلع كوچكتر) 37 سانتيمتر

3- اندازه كلاف‌هاي جانبي (راست و چپ) 38 سانتيمتر

4- ضخامت چوب كلاف 18 ميليمتر

5- ارتفاع كلاف 50 ميليمتر

اين چهار تكه طوري به هم چسبانده مي‌شوند كه كاملا به هم جفت شوند و درزي در ميان آنها باقي نماند.

براي چسباندن تكه‌ها از چسب چوب خارجي استفاده مي‌شود. اساتيد قديمي از چسب سريشم گرم كه از چربي استخوان پاي حيوانات طي مراحل خاصي تهيه مي‌شود استفاده مي‌كردند. اما چنين چسبي براي مناطق مرطوب مناسب نمي‌باشد.

صفحه زير (به ضخامت 7 تا 9 ميليمتر) طبق اندازه‌هاي ذكر شده بريده شده و با چسب به كلاف چسبانده مي‌شوند و با گيره به مدت يك روز محكم تحت فشار نگهداري مي‌شوند.

سپس در ضلع بزرگتر ذوذنقه درست در وسط صفحه سوراخي به قطر 18 ميليمتر ايجاد مي‌شود. اين سوراخ براي گذاشتن پل رگلاژ و كوك كردن سنتور لازم است. سپس تعدادي پل استوانه اي (4 يا 5 تا) در محل هاي مناسب چسبانده مي‌شوند (در سنتورهاي قديمي از پل شانه اي هم استفاده ميشده است) ضخامت پل 10 ميليمتر و ارتفاع آن يك ميليمتر بلندتر از ارتفاع كلاف است.

ضخامت صفحه رو 6 تا 10 ميليمتر انتخاب مي‌شود معمولا اطراف صفحه ضخامت كمتري نسبت به قسمت وسطي آن دارد. محل گل هاي سنتور علامت گذاري شده و تعداد دو گل در روي صفحه رو يكي در زير سيم‌هاي زرد درست در وسط قطر صفحه به فاصله 20 سانت از ضلع سمت راست و ديگري در زير سيمهاي پشت خرك در يك سوم اندازه قطر و به فاصله 13 سانتيمتر از ضلع چپ از طريق سوراخ‌كاري ايجاد مي‌شوند. سپس داخل سوراخ‌ها پرداخت مي‌شوند. صفحه رو پس از تراش كامل و آماده شدن به كلاف چسبانده مي‌شود و مجموعه به مدت 24 ساعت با گيره محكم بسته مي‌شود.

شكل گل سنتور

 

سپس شيطانك‌ها را كه زواري است به ضخامت 5 ميليمتر پهناي 10 ميليمتر و به طول ضلع طرفين در روي صفحه رو مي چسبانيم براي اينكه شيطانك‌ها بعدا جابجا نشوند آنها را بر روي پله اي به عمق يك ميليمتر نصب مي‌كنيم  سپس در سطح بالايي شيطانك شياري به عمق يك ميليمتر و ضخامت مفتول شيطانك ايجاد ميكنيم. سپس زاويه هاي دو طرف بالاي شيطانك را به فرم نيم دايره اي از طريق تراش درست مي‌كنيم.

در مرحله بعدي سوراخ هاي گوشي و سيمگير علامت گذاري مي شوند و سوراخ ها براساس اندازه گوشي و سيمگير درست مي‌شوند س از اين مرحله سطح قطعات پرداخت مي‌شود و پس از تميزكاري قطعات رنگ مي‌شوند براي رنگ‌آميزي از جوشانده پوست گردو، صمغ درخت، ساج سبز و پوست آنار با نسبت هاي معين استفاده مي‌شود. پس از خشك شدن رنگ نوبت به لاك‌كاري ميرسد لاك به عنوان محافظي در مقابل رطوبت عمل مي‌كند و دوام و عمر سنتور را بيشتر مي‌كند.

پس از خشك شدن لاك گوشي ها و سيمگيرها نصب مي‌شوند سختي جنس گوشي، سيمگير و مفتول‌ها بين 60 تا 70 درجه راكول انتخاب مي‌شوند تعداد گوشي‌ها يا سيمگيرها در سنتور 9 خرك به تعداد 72 عدد مي‌باشند كه در 18 رديف چهارتايي تنظيم مي‌شوند و هر گوشي اي سيمگير نماينده يك سيم سنتور است.

سپس نوبت به سيم‌كشي سنتور ميرسد. ادامه در ...

صفحه بعد

 

 

علي غفاري || alighaffari1342@yahoo.com || تماس: 02144824175  || همراه: 09124454090

info@alighaffari.ir